Zgodnie z Planem zasadniczych zamierzeń szkolenia operacyjno - taktycznego 3 Brygady Zmechanizowanej Legionów imienia Romualda Traugutta w Lublinie na rok 2010, w dniach 11 i 12 maja 2010 roku odbyła się podróż historyczno- geograficzna na temat "Uwarunkowania terenowe i ich wpływ na prowadzenie obrony w świetle dotychczasowych działań na terenie wschodniej Polski".

Zgodnie z rozkazem Dowódcy 3 Brygady Zmechanizowanej generała brygady Jana Brzozowskiego w sprawie przygotowania i przeprowadzenia podróży historyczno-geograficznej w podróży udział wzięli: kierownicza kadra brygady, dowódcy batalionów i dywizjonów oraz dowódcy samodzielnych kompanii 3 Brygady Zmechanizowanej Legionów.

Celem podróży było zapoznanie z terenem wschodniej Polski oraz poszerzenie wiadomości o jego właściwościach operacyjno-taktycznych z punktu widzenia prowadzonych działań bojowych. Zgodnie z opracowaniem metodycznym istotą podróży było indywidualne oraz zespołowe zapoznanie jej uczestników z właściwościami topograficznymi terenu, ze szczególnym uwzględnieniem obiektów oraz kierunków działań o charakterze operacyjno-taktycznym na przykładzie przebiegu bitwy pod Wytycznem i pod Komarowem.

11 maja uczestnicy podróży zgromadzili się w Sali Planowania w Sztabie 3 BZ, aby zapoznać się z celem, istotą oraz treścią podróży historyczno-geograficznej. Na wstępie zastępca dowódcy brygady pułkownik dyplomowany Sławomir Wierzbieniec jako koordynator podróży, zapoznał wszystkich z planem jej przebiegu. Następnie szef Szkolenia 3 BZ w zastępstwie podpułkownik Jerzy Osinowski przedstawił zebranym cel, istotę i treść podróży a oficer sekcji S-3 brygady w zastępstwie kapitan Mariusz Wybraniec przedstawił szczegóły i wymogi w zakresie pracy na poszczególnych punktach rekonesansowych. Po tych wystąpieniach ćwiczący dowódcy przystąpili do realizacji pierwszego zagadnienia podróży, jakim była ocena terenu bitwy pod Wytycznem i pod Komarowem. Zagadnienie to zakończyło wstępną część podróży. Następnie wszyscy uczestnicy udali się do miejscowości Cyców, gdzie zapalili znicze pod pomnikiem upamiętniającym czyny 7 Pułku Ułanów Lubelskich oraz zapoznali się z historią dotyczącą bitwy pod Wytycznem, a także zwiedzili Szkolną Salę Tradycji miejscowego Zespołu Szkół imienia 7 Pułku Ułanów Lubelskich.

Kolejny etap podróży to Wytyczno - miejsce gdzie 1 października 1939 roku jednostki Korpusu Ochrony P ogranicza stoczyły zwycięską bitwę z Armią Czerwoną. Rozpoczęcie pracy na tym punkcie rekonesansowym poprzedziło zapalenia zniczy pod pomnikiem upamiętniającym ofiary bitwy. Następnie kierownik Klubu Garnizonowego 3 BZ major rezerwy Jerzy Bąk przedstawił uczestnikom przebieg walk KOP w bitwie pod Wytycznem. Po wystąpieniu kierownika ćwiczący dowódcy przystąpili do wypracowania zamiaru dowódcy do obrony we współczesnych uwarunkowaniach organizacyjnych 3 Brygady. Po przedstawieniu przez dowódców zamiaru i propozycji wariantu działania szef Sztabu 3 BZ podpułkownik Mirosław Ziehlke postawił zadania do pisemnego opracowania zagadnień przez ćwiczących.

Kolejne miejsce, jakie odwiedzono w ramach podróży to miasto Włodawa. To tu stacjonował 5 pułk czołgów średnich 3 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej imienia Romualda Traugutta, której to tradycje dziedziczy 3 Brygada Zmechanizowana Legionów. Dzisiaj w miejscu byłej jednostki pozostało niewiele obiektów i elementów przypominających o jej dawnej świetności. Z Włodawy podróż przeniosła się do miejsca szczególnego - do Sobiboru, gdzie w latach 1942 - 1943 istniał hitlerowski obóz zagłady. Obóz ten był drugim z kolei obozem zagłady zbudowanym w ramach Aktion Reinhard ( kryptonim akcji zagłady Żydów w Generalnym Gubernatorstwie ), a jego rozplanowanie oparto na schemacie budowy i doświadczeniach wyniesionych z funkcjonowania obozu w Bełżcu (pierwszym z obozów Akcji Reinhard ). Jak wskazują niewielkie pozostałe archiwalia liczba ofiar, to 250 tysięcy Żydów, którzy pochodzili głównie z Lubelszczyzny.

Placówka Straży Granicznej w Woli Uhruskiej, to kolejne miejsce podróży. Komendant Placówki podpułkownik Straży Granicznej Andrzej Podhorodecki dokonał prezentacji infrastruktury, sprzętu i możliwości placówki, a także przedstawił zadania jakie stoją przed funkcjonariuszami Straży Granicznej. Największe zainteresowanie uczestników podróży wzbudził pojazd specjalny z kamerą tele i termowizyjną, dzięki której jak przyznaje komendant, udało się udaremnić wiele prób nielegalnego przekroczenia granicy państwowej. Wizyta w Woli Uhruskiej zakończyła pierwszy dzień podróży

Drugiego dnia uczestnicy podróży udali się na Rynek Wielki w Zamościu, skąd wyruszyli na zwiedzanie miasta. Przewodnik PTTK Kazimierz Dziok prowadząc uliczkami Starego Miasta przybliżył historię i dzieje "hetmańskiego grodu". Dużą ciekawość zwiedzających wzbudziły pozostałości fortyfikacji Twierdzy otaczające Zamość zbudowane w latach 1579 - 1618 na polecenie Jana Zamoyskiego oraz ekspozycja w Muzeum Barwy i Oręża " Arsenał ".

Ostatni etap podróży, to Komarów - miejscowość w powiecie zamojskim. Iwona Pełypyszyn Dyrektor Samorządowego Ośrodka Kultury w Komarowie zorganizowała prelekcję na temat bitwy, która rozegrała się na polach oddalonej o kilka kilometrów od Komarowa miejscowości Wolica Śniatycka. 31 sierpnia 1920 roku polska 1 Dywizja Jazdy pokonała 1 Armię Konną Budionnego idącą z odsieczą wojskom na północy. Bitwa pod Komarowem była największą bitwą konnicy po 1813 roku i ostatnią z wielkich bitew jazdy.

Po prelekcji uczestnicy podróży przemieścili się na pole bitwy, gdzie podobnie jak pod Wytycznem przystąpili do wypracowania zamiaru dowódcy w odniesieniu do współczesnych uwarunkowaniach organizacyjnych 3 BZ i przedstawienia propozycji wariantu działania.

Podróż historyczno-geograficzna, jaką odbyli żołnierze 3 Brygady Zmechanizowanej, osiągnęła swój cel. Dowódcy oprócz poznawania walorów geograficznych i krajobrazowych ziemi lubelskiej doskonalili swoje umiejętności w zakresie dokonywania analiz i ocen wpływu warunków terenowych na prowadzenie różnych rodzajów i form działań bojowych, oceny położenia z jednoczesnym uwzględnieniem warunków terenowych oraz definiowali historyczne problemy taktyczne w dowiązaniu do terenu. Ta podróż to doskonała lekcja historii. Lekcja, która zachęca do wędrówek szlakami walk, a tym samym pozwala na zachowanie pamięci i oddania hołdu tym, którzy w walkach tych polegli.